Małe silniki zaburtowe: każdy z nas ma taki do napędzania swojej łodzi. Proste, tanie w eksploatacji, pozornie niezniszczalne.
Jednak dni silników zaburtowych dwusuwowych są policzone, ponieważ obecnie przepisy zabraniają sprzedaży nowych egzemplarzy w Wielkiej Brytanii i Europie.
Niestety, są one „brudne” pod względem emisji spalin, chociaż uważam, że w szerszej perspektywie ich wpływ na środowisko nie jest aż tak duży.
Jednak utrzymanie ich w dobrym stanie i dbanie o nie jest stosunkowo proste.
Najpierw jednak trochę historii.
Zasadniczo składa się on z głowicy silnika wyposażonej w świecę zapłonową, koła zamachowego z silnym magnesem wyzwalającym oraz cewki, która generuje impuls uruchamiający cewkę zapłonową.
Gaźnik jest prostym urządzeniem, jak opisano powyżej. Przekładnia jest napędzana wałem biegnącym od głowicy silnika do przekładni kątowej, która napędza pompę wody morskiej oraz śrubę napędową.
Pompa znajduje się zazwyczaj za śrubą, ale w niektórych większych silnikach umieszczona jest nad dolną obudową skrzyni biegów – nadal jednak napędzana jest wałem silnika.
Konserwacja takiego silnika obejmuje kontrolę świec zapłonowych, sprawdzenie poziomu oleju przekładniowego, kontrolę wirnika pompy wodnej oraz sprawdzenie gaźnika, a także niewielkie nasmarowanie powierzchni łożyskowych po stronie oporowej wspornika.
Należy również sprawdzić wzrokowo anodę cynkową na wsporniku. Zazwyczaj jest ona przymocowana śrubą o średnicy 6 mm.
Jak przeprowadzić przegląd silnika zaburtowego: 1. Kontrola świecy zapłonowej
Aby sprawdzić świecę zapłonową, należy uzyskać do niej dostęp poprzez opuszczenie klapy rewizyjnej, tak jak pokazano na poniższym zdjęciu, a następnie odkręcić ją za pomocą specjalnego klucza do świec zapłonowych (wyposażonego w gumową wkładkę chroniącą ceramiczny izolator).
Pamiętaj: w prawo dokręcasz, w lewo odkręcasz!
Głowica cylindrów jest aluminiowa, a świeca stalowa, dlatego należy zachować ostrożność podczas dokręcania, aby nie zniszczyć gwintu.
Zdjęcie mojej świecy zapłonowej (poniżej) stanowi doskonały przykład dobrej świecy, charakteryzującej się czystym spalaniem i brakiem osadów olejowych.
Używam mieszanki w proporcji 50:1, chociaż kiedyś producenci zalecali mieszankę olejową w proporcji 100:1.
Zalecenie to stopniowo zniknęło; podejrzewam, że przyczyniły się do tego pewne problemy zgłaszane przez klientów! Ta świeca zostanie ponownie zamontowana na kolejny sezon.
Jeśli świeca zapłonowa jest zatłuszczona lub pokryta osadem węglowym, można ją wyczyścić za pomocą mosiężnej szczotki drucianej.
Niektórzy twierdzą, że nie należy ich czyścić szczotką drucianą, ale ja robię to od ponad 60 lat i nigdy nie miałem z tym żadnych problemów.
Rozstawy elektrod i typy świec zapłonowych nieco się zmieniały na przestrzeni lat.
Obecnie używam świecy NGK BR5HS, która idealnie pasuje do mojej konfiguracji.
Regulacja odstępu między elektrodami świecy zapłonowej stanowi część przeglądu i polega na umieszczeniu szczelinomierza o odpowiedniej grubości – w moim przypadku 24 tysięcznych cala – między elektrodami, a następnie delikatnym uderzaniu w wygiętą elektrodę, aż zacznie ona lekko przylegać do szczelinomierza.
Dla nas, starszych, paczka papierosów Woodbine miała idealną grubość.
Jak serwisować silnik zaburtowy: 2. Sprawdzanie poziomu oleju w skrzyni biegów
Olej w skrzyni biegów to standardowy olej do przekładni hipoidalnych stosowany w motoryzacji. Aby go sprawdzić, należy odkręcić górną śrubę do poziomu pokazanego na poniższym zdjęciu.
Dolna śruba służy do spuszczania oleju i wlewania nowego. Jest to standardowa procedura „odkręć dwie śruby i wlewaj olej, aż zacznie przelewać się”.
Pompa wodna w moim silniku znajduje się za płytką, za śrubą napędową.
Aby uzyskać dostęp do wirnika, należy zdjąć śrubę napędową, wyciągając zawleczkę i delikatnie zsuwając ją z wału napędowego.
Śruba napędowa jest napędzana przez sworzeń ścinany przechodzący przez wał, który zazębia się z rowkiem w plastikowej śrubie, więc należy uważać, aby nie wysunęła się i nie wpadła do morza.
Wyjmij sworzeń, a następnie za pomocą klucza 10 mm odkręć dwie śruby; płyta zsunie się, odsłaniając wirnik.
Aby delikatnie wyjąć wirnik, użyj szczypiec z cienkimi końcówkami. Przez wał napędowy przechodzi również inny sworzeń napędzający wirnik – który również jest luźno osadzony.
Sprawdzanie poziomu oleju przekładniowego: krok po kroku
1. Uzupełnianie oleju w skrzyni biegów. Wskazówka: zawieś pod spodem wiadro, żeby nie zgubić części ani narzędzi w morzu!
2. Aby zdjąć śmigło, należy najpierw wyprostować i wyciągnąć zawleczkę, która mocuje je do wału.
3. Zdejmij śmigło. Uważaj, żeby nie upuścić sworznia napędowego/zrywanego, który przechodzi przez wał i osadzony jest w gnieździe śmigła… Mi się to przydarzyło!
4. Teraz, gdy wspornik został odsunięty, można użyć klucza 10 mm, aby zdjąć pokrywę pompy wodnej.
6. Wyjęcie gumowego wirnika pompy z obudowy za pomocą szczypiec igłowych w celu przeprowadzenia kontroli w ramach przeglądu silnika zaburtowego.
7. Wirnik pompy wodnej jest napędzany za pomocą sworznia przechodzącego przez wał – uważaj, żeby go nie upuścić!
Jak serwisować silnik zaburtowy: 3. Kontrola wirnika pompy wodnej
Następnie można sprawdzić wirnik pompy wodnej. Jak widać, ten, który jest w użyciu od około 10 lat, uległ odkształceniu.
Jest to spowodowane zatrzymaniem się wirnika z jednym z łopatek w kanale przepływu wody. Nie ma jednak żadnych pęknięć ani śladów zużycia.
Oczyść uszczelkę z tyłu obudowy pompy i nasmaruj ją wodoodpornym smarem, aby przedłużyć jej żywotność.
Ta uszczelka posłuży mi do czasu, aż dotrze nowa, którą zamówiłem.
Kiedyś ludzie wymieniali wirniki co roku, zarówno w silniku zaburtowym, jak i głównym.
Kiedyś też tak robiłem, ale po tym, jak w moim „zapasie przydatnych części” zgromadziła się sterta prawie nieużywanych wirników, postanowiłem zastosować sprawdzoną metodę dokładnego sprawdzania i wymiany w razie potrzeby.
Zniekształcone stare wirniki pompy.
Sprawdzam to, mocno wyginając łopatki i oglądając ich nasady pod kątem pęknięć lub zużycia; sprawdzam również powierzchnie czołowe łopatek w miejscach, gdzie ocierają się one o powierzchnie czołowe pompy wodnej.
Dokładnie sprawdzam również połączenie metalowe między wałem napędowym a gumowymi łopatkami, aby upewnić się, że nie doszło do jego poluzowania.
Najważniejsza wskazówka dotycząca pomp wodnych to wyczyszczenie obszaru uszczelnienia z tyłu wirnika, w tym miejsca, w którym znajduje się sprężyna uszczelniająca, i wypełnienie go smarem silikonowym; pomaga to w smarowaniu podczas rozruchu na sucho.
Łopatki wirnika można włożyć z powrotem w dowolny sposób, przy pierwszym obrocie silnika same wskoczą na swoje miejsce.
Należy zachować ostrożność podczas ponownego montażu, dwie śruby pokrywy wystarczy tylko lekko dokręcić. Łatwo się łamią!
Jak serwisować silnik zaburtowy: 4. Kontrola gaźnika
Gaźnik należy opróżnić po użyciu oraz w przypadku dłuższego przechowywania silnika.
Stara metoda polegająca na zakręceniu zaworu paliwa i doprowadzeniu do wyschnięcia nie ma już zastosowania w dobie paliw z domieszką etanolu. Komorę pływakową należy opróżnić.
Po zakończeniu pracy należy opróżnić gaźnik.
Wynika to z faktu, że etanol zawarty w benzynie ma właściwości higroskopijne, czyli wchłania wodę. Jeśli gaźnik zostanie całkowicie opróżniony, w komorze pływakowej pozostaje niewielka ilość paliwa.
Paliwo to następnie wyparowuje, pozostawiając w komorze kroplę wody, która wchodzi w reakcję z metalowymi elementami gaźnika i powoduje powstawanie osadu blokującego dysze.
Spód gaźnika widziany od dołu – należy użyć śruby spustowej, aby opróżnić komorę pływakową.
Śrubę spustową widać na zdjęciu w ramce, w prawym górnym rogu na następnej stronie.
Na koniec wystarczy spryskać całość niewielką ilością preparatu WD40 zawierającego olej smarowy lub podobnego środka, a następnie przetrzeć oleistą szmatką – dzięki temu silnik będzie wyglądał dobrze, a powłoka lakiernicza zostanie zabezpieczona.
Przechowywanie zimowe
Jeśli odstawiasz silnik na zimę lub na dłuższy czas, wystarczy postępować zgodnie z poniższą prostą procedurą.
Mój silnik jest silnikiem z napędem bezpośrednim, więc nie ma biegu neutralnego. Większe silniki o mocy 3,5 KM mają dźwignię zmiany biegów i można je ustawić w pozycji neutralnej. W moim silniku więc, gdy pracuje, śmigło się kręci.
Zdejmuję śmigło i umieszczam nóżkę silnika w wiadrze ze świeżą wodą.
Następnie można uruchomić silnik i pozostawić go na kilka minut, aby świeża woda mogła krążyć w kanałach chłodzących silnika.
Do wiadra można wlać niewielką ilość tradycyjnego płynu niezamarzającego na bazie glikolu; zawiera on środki antykorozyjne i pomoże zachować układ chłodzenia w dobrym stanie.
Następnie można zamknąć zawór paliwa, a większość paliwa w gaźniku zostanie spalone.
Następnie należy odkręcić śrubę spustową w komorze pływakowej gaźnika, aby całkowicie go opróżnić.
W dawnych czasach dostępne były „oleje przeciwmgielne” do smarowania silnika na czas przechowywania w zimie, ale moim zdaniem dzisiejsze zaawansowane technologicznie oleje do silników dwusuwowych są tak dobre, że nie jest to konieczne.
Silnik pozostaje nasmarowany przez długi czas.
Jak serwisować silnik zaburtowy: silniki zaburtowe czterosuwowe
Są to obecnie jedyne dostępne nowe silniki zaburtowe i pod względem serwisowania świec zapłonowych, skrzyni biegów oraz układu zapłonowego są one zasadniczo takie same jak silniki dwusuwowe.
Jednak gaźniki to zupełnie inna para kaloszy – mają wewnętrzne otwory dysz pilotowych i dysze, które mogą się łatwo zatykać, jeśli nie zadba się o odpowiedni dopływ paliwa.
Zalecam stosowanie droższych paliw oraz dbanie o to, by paliwo było skrupulatnie czyste.
Nałożenie niewielkiej ilości smaru na pierścień oporowy.
Są one cięższe od silników zaburtowych dwusuwowych, co należy wziąć pod uwagę, gdy starsi właściciele, tacy jak ja, przenoszą je z łodzi na ponton.
Posiadają one mechaniczne zawory wlotowe i wylotowe, które należy sprawdzać w ramach regularnej konserwacji, a ponadto silniki czterosuwowe mają miskę olejową, o którą trzeba zadbać podczas transportu w pozycji leżącej na boku.
Jeśli położy się je na niewłaściwej stronie, odpowietrznik skrzyni korbowej pozwala olejowi przedostać się do kolektora dolotowego, a następnie do cylindra.
Wtedy dochodzi do zablokowania hydraulicznego i trzeba wyjąć świecę zapłonową, aby usunąć olej.
Silniki te mogą być niebezpieczne, jeśli rozruch za pomocą linki nie zostanie wykonany prawidłowo; łatwo może dojść do bolesnego uderzenia w kostki dłoni przez trójnik!
Konserwacja i przygotowanie silnika czterosuwowego do zimy są podobne do silnika dwusuwowego, z wyjątkiem tego, że od czasu do czasu trzeba sprawdzać luz zaworowy, a olej silnikowy wymieniać co roku.
Większość małych silników zaburtowych może być serwisowana przez kompetentnego właściciela łodzi, ale w przypadku jakichkolwiek różnic w schemacie konserwacji sprawdź instrukcję obsługi silnika.
Profesjonalny Druk 3D i Prototypowanie
Serwis Silników & Regeneracja Mechaniczna
Inspekcje Jachtów & Usługi Marine
